Tibbiy xizmat sifati nimalar bilan baholanadi?

Ko‘pchilik yaxshi klinikani zamonaviy bino, qimmat uskunalar yoki tajribali shifokorlar bilan bog‘laydi. Albatta, bular muhim. Biroq bugungi kunda tibbiy xizmat sifati faqat shu omillar bilan baholanmaydi.

Xalqaro amaliyotda sifat deganda bemorga xavfsiz, samarali, o‘z vaqtida va ehtiyojlariga mos tibbiy xizmat ko‘rsatilishi tushuniladi. Shuning uchun zamonaviy tibbiyotda e’tibor faqat davolash natijasiga emas, balki butun davolash jarayonining sifatiga qaratiladi.

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (World Health Organization — WHO) ma’lumotlariga ko‘ra, sifatli tibbiy xizmat bemor salomatligini yaxshilashi, ilmiy asoslangan bo‘lishi hamda xavfsizlik talablariga javob berishi lozim.

2001-yilda AQShning Tibbiyot instituti (Institute of Medicine) tibbiy xizmat sifatini baholashning oltita asosiy mezonini belgilagan. Ular:
xavfsizlik; 
samaradorlik; 
bemorga yo‘naltirilganlik; 
o‘z vaqtidalik; 
resurslardan oqilona foydalanish; 
adolatlilik. 

Bugungi kunda ushbu mezonlar ko‘plab davlatlarda tibbiy xizmat sifatini baholashda qo‘llaniladi.

Sifatli tibbiy xizmat, avvalo, bemor xavfsizligini ta’minlashi kerak.

Bunga bemorni to‘g‘ri identifikatsiya qilish, dori vositalaridan xavfsiz foydalanish, shifoxona ichidagi infeksiyalar profilaktikasi, jarrohlik xavfsizligi qoidalariga rioya qilish hamda tibbiy xatolar xavfini kamaytirish kiradi.

WHOning ta’kidlashicha, bugungi kunda sog‘liqni saqlash tizimlarida asosiy maqsad xatolarni sodir bo‘lgandan keyin bartaraf etish emas, balki ularning oldini olishdir.

Xalqaro tajriba nima deydi?

Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (Organisation for Economic Co-operation and Development — OECD) sog‘liqni saqlash tizimini baholashda davolash natijalari bilan bir qatorda bemor xavfsizligi, tibbiy xizmat sifati va bemorlarning qoniqish darajasiga ham alohida e’tibor qaratadi.

Shuningdek, Joint Commission International (JCI) — tibbiyot tashkilotlarini xalqaro standartlar asosida akkreditatsiyadan o‘tkazuvchi tashkilot — sifatni boshqarish, klinik jarayonlarni takomillashtirish va bemor xavfsizligini ta’minlashni zamonaviy tibbiyotning asosiy talablari sifatida belgilaydi.

Mamlakatimizda ham tibbiy xizmatlar sifatini xalqaro standartlar asosida rivojlantirish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda.

Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 5-maydagi PF–74-son Farmoni sog‘liqni saqlash tizimini isloh qilish, litsenziyalash va akkreditatsiya tizimlarini takomillashtirish hamda tibbiy xizmatlar sifatini oshirishning yangi bosqichini boshlab berdi.

Shuningdek, 2026-yil 5-maydagi PQ–170-son qaror bilan tibbiyot tashkilotlarini litsenziyalash va milliy akkreditatsiya tizimini bosqichma-bosqich joriy etish, sifatni baholashning zamonaviy mexanizmlarini rivojlantirish hamda bemor xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha muhim vazifalar belgilandi.

Mazkur islohotlar tibbiy xizmatlarni xalqaro talablar asosida tashkil etish, sifatni boshqarish tizimini rivojlantirish va aholiga ko‘rsatilayotgan tibbiy xizmatlar samaradorligini oshirishga xizmat qilmoqda.

Bugungi kunda tibbiy xizmat sifati zamonaviy bino yoki qimmat uskunalar bilan emas, eng avvalo, bemor xavfsizligi, ilmiy asoslangan davolash, sifatni boshqarish, bemorga yo‘naltirilgan yondashuv va uzluksiz takomillashtirish bilan baholanadi.

Xalqaro tajriba shuni ko‘rsatadiki, aynan shu tamoyillarga amal qilgan tibbiyot tashkilotlari aholiga xavfsiz va sifatli tibbiy xizmat ko‘rsatishda yuqori natijalarga erishmoqda. O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan islohotlar ham milliy sog‘liqni saqlash tizimini ana shu zamonaviy yondashuvlar asosida rivojlantirishga xizmat qilmoqda.

Foydalanilgan manbalar