Tibbiy yordam nafaqat samarali, balki xavfsiz ham bo‘lishi kerak. Davolash jarayonida yuzaga keladigan infeksiyalar bemorning sog‘ayishini sekinlashtirishi, davolanish muddatini uzaytirishi va qo‘shimcha asoratlarni keltirib chiqarishi mumkin. Shu sababli ularning oldini olish tibbiyot muassasalari faoliyatidagi muhim yo‘nalishlardan biridir.
Tibbiy yordam bilan bog‘liq infeksiya nima?
Shifoxona ichi infeksiyalari zamonaviy tibbiyotda tibbiy yordam ko‘rsatish bilan bog‘liq infeksiyalar deb ham yuritiladi. Bular bemorda tibbiy xizmat olish jarayonida rivojlanadigan, muassasaga qabul qilingan paytda mavjud bo‘lmagan va inkubatsiya davrida ham bo‘lmagan infeksiyalardir. Ularning belgilari davolanish vaqtida yoki bemor uyga chiqqanidan keyin namoyon bo‘lishi mumkin.
Bunday infeksiyalar shifoxonalar bilan cheklanmaydi. Ular poliklinika, diagnostika markazi, jarrohlik markazi, dializ bo‘limi, reabilitatsiya muassasasi va tibbiy yordam ko‘rsatiladigan boshqa joylarda ham uchrashi mumkin.
Asosiy ko‘rinishlari
Tibbiy yordam bilan bog‘liq infeksiyalarning keng tarqalgan turlariga quyidagilar kiradi:
- operatsiya joyi infeksiyalari;
- siydik kateteri bilan bog‘liq infeksiyalar;
- markaziy venoz kateter bilan bog‘liq qon oqimi infeksiyalari;
- sun’iy nafas oldirish bilan bog‘liq pnevmoniya.
Ular turli mikroorganizmlar ta’sirida rivojlanishi mumkin. Infeksiya qo‘zg‘atuvchilari tozalanmagan qo‘llar, ifloslangan yuzalar, noto‘g‘ri ishlatilgan yoki yetarlicha qayta ishlov berilmagan tibbiy jihozlar orqali tarqaladi. Ayrim tibbiy muolajalar ham mikroorganizmlarning organizmga kirishi uchun sharoit yaratishi mumkin.
Profilaktika nimadan boshlanadi?
Infeksiyalarning oldini olish bir martalik tadbir emas, balki kundalik amaliyotning uzluksiz qismidir. Asosiy profilaktika choralari quyidagilardan iborat:
Qo‘l gigiyenasi. Tibbiyot xodimi bemor bilan muloqotdan oldin va keyin, aseptik muolajadan avval, biologik suyuqliklar yoki ifloslangan yuzalar bilan kontaktdan keyin, shuningdek, qo‘lqopni yechgach qo‘llariga tegishli ishlov berishi zarur. Qo‘lqopdan foydalanish qo‘l gigiyenasining o‘rnini bosmaydi.
Tibbiy asboblarni xavfsiz qayta ishlash. Qayta foydalaniladigan asbob va uskunalar har bir bemordan keyin belgilangan tartibda tozalanishi, dezinfeksiya yoki sterilizatsiya qilinishi kerak. Toza va ifloslangan jihozlar alohida saqlanishi muhim.
Aseptika talablariga rioya qilish. Operatsiya, inyeksiya, kateter o‘rnatish va boshqa invaziv muolajalar vaqtida aseptika qoidalarining buzilishi infeksiya xavfini oshiradi.
Xona va yuzalarni tozalash. Bemor atrofidagi va tez-tez tegiladigan yuzalarga muntazam ishlov berish, qon yoki boshqa biologik suyuqliklar to‘kilgan joylarni esa zudlik bilan zararsizlantirish lozim.
Tibbiy qurilmalardan asosli foydalanish. Kateter va boshqa invaziv vositalarni qo‘llash zarurati muntazam baholanishi, ularga ehtiyoj qolmaganda esa imkon qadar tezroq olib tashlanishi kerak.
Infeksion nazorat – doimiy tizim
Infeksion nazorat faqat sanitariya va tozalash tadbirlaridan iborat emas. U muassasa rahbariyatining mas’uliyati, malakali mutaxassislar faoliyati, xodimlarni muntazam o‘qitish, profilaktika qoidalariga rioya etilishini kuzatish, infeksiya holatlarini qayd etish va tahlil qilishni ham qamrab oladi.
Kuzatuv natijalari xodimlar va rahbariyatga muntazam yetkazilishi, aniqlangan kamchiliklar asosida tegishli choralar ko‘rilishi lozim. Standart ehtiyot choralariga rioya qilish barcha bemorlarga, ularning infeksiya holati ma’lum yoki noma’lumligidan qat’i nazar, birdek tatbiq etiladi.
Bemor xavfsizligi kundalik amaliyotdan boshlanadi
Tibbiy yordam bilan bog‘liq infeksiyalar xavfini butunlay yo‘qotish har doim ham mumkin emas. Biroq qo‘l gigiyenasi, aseptika, sterilizatsiya, atrof-muhitni tozalash, tibbiy qurilmalardan oqilona foydalanish va samarali kuzatuv tizimi orqali bu xavfni sezilarli darajada kamaytirish mumkin.
Infeksion nazorat talablarining har kuni va har bir muolajada izchil bajarilishi bemorlar hamda tibbiyot xodimlari xavfsizligini ta’minlashga xizmat qiladi.
IQ Tech
